7 Ekim 2013 Pazartesi

Ceza Kanununun Uygulanması


CEZA KANUNUNUN UYGULANMASI

Ceza Kanunun uygulanmasını Yer, Zaman ve Kişibakımından uygulama olarak üçe ana başlık altında inceleyebiliriz.

Suç Ne Zaman İşlenmiş Sayılır

Suçunişlendiği zaman, o fiile uygulanacak kanunun hangisi olduğunu tespit açısındanönem arz eder. Genelde Türk ceza hukuku uygulamasında suçunişlendiği an HAREKETİN YAPILDIĞI ZAMAN olarak kabul edilmektedir. Çünkü,kamu düzeni suç sayılan haraketin yapıldığı anda bozulmuştur. Suçun hareketinyapıldığı anda işlendiği kuralının, zincirleme suçlar ve kesintisiz suçlarbakımından istisnaları vardır. ( Bkz. Aşağıda. Ceza Muhakemesinde YerBakımından Yetki )


A- ZAMANBAKIMINDAN UYGULAMA

Kural:
Kişi suç işlediğinde yürürlükte olanyasanın DERHAL uygulanmasıdır.

Kişinin hareketigerçekleştirdiği anda yürürlükteki yasa hükümlerine göre eylem suç teşkiletmiyorsa kişiye ceza verilmez. Sonradan çıkan bir kanun kişinin eylemini suçyapsa daha bu durum kişinin aleyhine olduğu için kişi hakkında uygulanamaz. ( Aleyhe Kanunun geçmişe yürümesi yasağı )

İstisna: Suç işledikten sonra yürürlüğe giren yasa hükümleri failin lehine iseyasa geçmişe yürür ve fail bu hükümlerden yararlanır.

LEHE OLAN YASA NASIL BELİRLENİR:

- Bir eylemi suç olmaktan çıkaran yasa lehedir ( Örneğin yasa kullanmahırsızlığını suç olmaktan çıkarırsa bu failin lehinedir )

- Suçun oluşmasına ek koşullar bağlayarak zorlaştıran yasalehedir. ( Örn. Suçu özel kast ileişlenebilir hale getiren, ya da yargılama için bir makamdan izin alınmasışartını getiren yasa lehedir. )

- Resen kovuşturulan suçu Takibi Şikayete Bağlı Halegetiren yasa lehedir.

- Zamanaşımı süresini kısaltan yasa lehedir.

- Yaptırım olarak adli para cezası öngören yasa lehedir. ( İlk yasa hapis cezası sonradan yürürlüğe girenyasa sadece adli para cezası öngörüyorsa lehedir. )

- Tür ve miktar olarak daha az ceza öngören yasa lehedir. ( Süreli hapis cezası öngören yasa müebbet hapiscezasına göre lehedir. Yine müebbet hapis cezası öngören yasa ağırlaştırılmışmüebbet cezası öngören yasaya göre lehedir. )

- Her iki yasa da sabit ceza öngörüyorsa daha az cezaöngören yasa lehedir. Örneğin, ilkyasa 3 yıl hapis cezası öngörüyor sonraki yasa da 2 yıl öngörüyorsa sonradanyürürlüğe giren yasa lehedir.

- Her iki yasada aralıklı ( hakime takdir yetkisitanıyan ) bir ceza öngörmüş ise üçihtimal vardır:

1- Üst sınırlaraynı fakat alt sınırlar farklı ise;
alt sınırı daha az olan yasa lehedir. Örneğin İlk yasa 2 yıldan 5 yıla hapiscezası öngörmekte iken sonradan yürürlüğe giren yasa 1 yıldan 5 yıla hapiscezası öngörüyorsa ikinci yasa lehedir, çünkü alt sınırı daha azdır.

2- Alt sınırlarıaynı fakat üst sınırları farklı ise;üst sınırı daha az olan yasa lehedir.Örneğin ilk yasa 3 yıldan 8 yıla kadarhapis cezası öngörmekte iken sonradan yürürlüğe giren yasa 3 yıldan 7 yılakadar hapis cezası öngörüyor ise sonradana yürürlüğe giren yasa üst sınırolarak daha az hapis cezası öngördüğü için lehedir.

3- Alt ve üstsınırlar farklı ise;

önceki vesonraki yasa bir bütün halinde olayaAYRI AYRI uygulanarak lehe olan yasa tespit edilmeye çalışılır. Bu şekildelehe olan yasa tespit edilip o yasa olaya uygulanır. Bir yasanın sadece leheolan hükümleri olaya uygulanamaz.

İnfazRejimine ve Güvenlik Tedbirlerine İlişkin Yasaların Zaman BakımındanUygulanması


İnfaz rejimine ilişkin yasalar kuralolarak, failin lehine ya da aleyhine olup olmadığına bakılmaksızın hemenuygulanır ( derhal uygulama ilkesi ). Örneğin mahkumlara günde 3 saat kitapokuma şartı getiren bir infaz yasası mahkumların aleyhine bile olsa derhaluygulanır. Ancak üç halde hükümlününaleyhine hükümler içeren yasa uygulanmaz:

- Hapis Cezasının Ertelenmesi

- Koşullu Salıverme.

- Tekerrür.

Bu haller İnfaz Kanunu uyarınca hükümlünün kişiözgürlüğünü doğrudan etkileyen ( cezanın infaz süresini veya şartlarını artıran/azaltan ) derhaluygulama ilkesinin istisnalarıdır. Bu durumlarda ancak failin lehine ise yasahükümleri uygulanabilir. Aleyhine ise uygulanamaz. Aleyhe kanun geçmişe yürümezyasağı bu hallerde geçerlidir.

Güvenliktedbirlerinde; TEKERRÜR HARİÇ ( tekerrür de cezanın infazını etkiler ) derhaluygulama ilkesi geçerlidir.

Geçici veSüreli Kanunların Zaman Bakımından Uygulanması

Geçici ceza yasaları, belli dönemlerde yürürlükte olan ceza yasalarıdır.

Süreli ceza yasaları ise yürürlüktekalacakları zaman açıkça düzenlenmiş olan yasalardır. OHAL yasaları süreli cezayasalarıdır.

Geçici ve süreli yasalar bakımından ileriyeyürüme ilkesi geçerlidir. Yani yasaların geçerli olduğu dönem içerisindesuç işleyen fail; yasanın yürürlükte olduğu süre geçtikten sonra da yine geçicive süreli yasa hükümlerine göre yargılanacaktır.

Geçicive süreli yasalar bakımından sadece ZAMANAŞIMI hükümlerinde LEHE KANUN geçmişeyürür. Zamanaşımı dışında geçici ve süreli ceza yasalarında lehe kanunungeçmişe yürümesi kabul edilmemiştir.

YargılamaHukuku Yasalarının Zaman Bakımından Uygulanması


5237Sayılı Türk Ceza Kanununa göre; Ceza Muhakemesi ve güvenlik tedbirlerineilişkin kurallar failin lehine veya aleyhine olup olmadığına bakılmaksızın DERHAL UYGULANIR.

hareketin yapılmasıyla sonuç da gerçekleşir ( ani suçlar) ve böylece hareketin yapıldığı zaman suç işlendiği zaman olarak göz önünealınır ve her hangi bir sorun ortaya çıkmaz. Ancak sonucun yani neticeninhareketin yapılmasından sonra meydana gelmesi halinde ( mesafe suçları )suçun hareketin yapıldığı anda mı yoksa neticenin meydana geldiği anda mıişlendiği konusunda bir çelişki ortaya çıkar.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Yorumlarınız bizim için önemlidir. Konu hakkında sormak istediklerinizi yazabilirsiniz.