6 Nisan 2019 Cumartesi

Emekli Maaşını Nasıl Yükseltebilirsiniz

Emekli Maaşını Nasıl Yükseltebilirsiniz?



Emekli Maaşını Nasıl Yükseltebilirsiniz
Emekli Maaşını Nasıl Yükseltebilirsiniz
Emekli aylığını yükseltmek için bordronuza sahip çıkın2008 yılından sonra aylık bağlama oranlarının düşmesi, prim gününü tamamlayan çalışanları arayışa yöneltiyor. Prim gününü tamamlamış olanlar, çalışmaya devam ettikçe emekli aylığı düştüğü gerekçesiyle kayıt dışına yöneliyor. Bu durum hem Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) açısından prim kaybına neden oluyor. Hem de kayıt dışı çalışanların emeğinin sömürülmesine yol açıyor. “Emekli aylığım düşmesin” diye kayıt dışına yönelen işçi sağlık güvencesinden yoksun hale düşüyor. Kıdem tazminatı tehlikeye giriyor. İş güvencesini kaybediyor. Sigortasız çalışmaya yönelenlerin bir kısmını da prime esas kazancı gerçek tutardan düşük gösterilenler oluşturuyor. Emekli aylığının artmasını isteyenler, sigortasız çalışmayı göze almak yerine tüm kazançlarının bordroda eksiksiz olarak gösterilmesi için mücadeleyi tercih etmeli. Habertürk’ten Ahmet Kıvanç, sizden gelen soruları yanıtladı.

YÜKSEK EMEKLİ AYLIĞI İÇİN TÜM KAZANCINIZI BORDRODA GÖSTERTİN

Soru: 23/01/1979 doğumluyum. 12.09.1994’te staj sigortam başladı. 01/11/1997 tarihinden itibaren de prim başlangıcı var. 6116 günüm bulunuyor, çalışmaya devam ediyorum. Daha yüksek emekli maaşı alabilmem için prim yatırmayı durdurmalı mıyım? Ne zaman emekli olabilirim?
Yanıt: Fırat Bey, 1997’deki sigorta başlangıç tarihiniz itibarıyla 57 yaş, 5900 prim gününe tabisiniz. Prim gün koşulunuzu yerine getirmiş görünüyorsunuz. Prim gününü doldurduktan sonra çalıştıkça emekli aylığının düşmesi önemli bir sorun. Ancak, ne kadar düştüğünü anlayabilmek için, hangi dönemde ne kadar prim ödendiği önemli. Ayrıca şu an priminizin hangi kazanç üzerinden yatırıldığı da emekli aylığınızı etkiler.


Asgari ücret ve buna yakın düzeyde kazanç üzerinden prim yatırılıyorsa emekli aylığınız düşer; buna karşılık brüt kazancınız asgari ücretin üç katı ise emekli aylığınız artar.
Prim yatırmayı durdurma seçeneğini önermiyorum. Zira, yaşınız henüz genç, herhangi bir işte çalışıyorsanız prim yatırılması zorunlu. Kayıt dışı çalıştığınız takdirde hem sağlık güvencesinden; hem de iş güvencesinden yoksun olacaksınız. Kıdem tazminatı almakta güçlük yaşayacaksınız. Kayıt dışı çalıştıran işveren açısından da cezai yaptırım riski olacak.

Sonuç olarak, yüksek emekli aylığı için kayıt dışına yönelmek yerine, tüm kazancınızın bordroda eksiksiz gösterilmesini sağlamanızı tavsiye ederim.

STAJ SİGORTASI İŞE BAŞLANGIÇ TARİHİNDE DİKKATE ALINMAZ

Soru: Ben 1972 doğumluyum. Staj başlangıcım 01/10/1987, ilk işe girişim 01/1991. Şu anda çalışıyorum. Toplam 2004 prim günüm var. SGK’ya gittiğimde 1993 ve 1997 doğumlu 2 çocuk için 1110 gün borçlanabileceğimi söylediler. 1997 doğumlu olanın sadece bir yıl doğum borçlanmasına dahil olabileceği, stajın emeklilikte geçerli olamadığı söylendi. Bu şartlarda doğum borçlanması yaparak en kısa sürede nasıl emekli olabilirim? İsteğe bağlı ödersem nasıl en kısa sürede emekli olabilirim? 3600 günden yararlanabiliyor muyum? (Şükran Karasu)

Yanıt: Şükran Hanım, normalde 20 yıl sigorta ve 5525 prim günüyle 48 yaşında emekli olabilirsiniz. Doğum borçlanmasıyla birlikte henüz 3114 güne ulaşabiliyorsunuz. (Doğum borçlanması, çocuk doğduktan sonraki sigortasız dönemler için yapılıyor. SGK’nın verdiği bilgi doğrudur.) SSK’lı olarak çalışma imkânınız var ise en az 3,5 yıl daha SSK’da çalışıp, daha sonra da isteğe bağlı sigorta ile devam etmek suretiyle 5525 güne tamamlamanız gerekir. Bu süreyi ancak 6.5 yılda tamamlayabiliyorsunuz. O tarihte de yaşınız 54’e ulaşıyor.
15 yıl sigorta, 50 yaş ve 3600 prim günüyle de emekli olabilirsiniz. Ancak, kademeli yaş uygulaması dolayısıyla, bu koşulların yerine getirildiği tarihteki geçerli yaşı beklemek zorundasınız. Söz konusu koşulları 2011 yılından sonra yerine getirebilen kadınlar, 58 yaşında emekli olabilir.
Dolayısıyla 3600 prim gününü tamamladığınız takdirde 58 yaşını dolduracağınız 2030 yılında emekliliğe hak kazanırsınız.

Staj sigortası işe başlangıç tarihini öne çekmez. Staj ile işe başladığınız tarih arasında doğan çocuk olsaydı, doğum borçlanmasıyla öne çekmeniz mümkün olabilirdi.

İŞE GİRMEDEN ÖNCE DOĞAN ÇOCUK İÇİN DOĞUM BORÇLANMASI YAPILAMAZ

Soru: 01/01/1975 doğumlu eşim, 01/10/2008 tarihinde BAĞKUR’da başladı. Kesintisiz ödeme yapıyoruz. Üç çocuğumuz BAĞ-KUR girişinden önce oldu. Erken emeklilik için ne tavsiye edersiniz? SSK’ya veya isteğe bağlı sigortaya ne zaman geçiş yapalım? (Tevfik Çubukçu)

Yanıt: Tevfik Bey, eşiniz normal emeklilik bakımından 58 yaş, 9000 prim gününe tabi. Eksik prim günüyle ise 5400 gün ve 61 yaşında emekli olabilir. 9000 günü tamamlayabilirse 1 Ocak 2033 tarihinde emekliliğe hak kazanır. 5400 prim günüyle ise 1 Ocak 2036 tarihinde emekli olabilir. Ticari bir faaliyeti yoksa, isteğe bağlı sigorta ile devam edebilirsiniz. İsteğe bağlı sigorta süreleri BAĞ-KUR statüsünde değerlendirilmektedir.
İşe girmeden önce doğan çocuklar için borçlanma yapamazsınız. Doğum borçlanması ya işe girdikten sonra, ya da staj sigortası ile işe giriş tarihi arasında doğan çocuklar için yapılabilir.
ASKERLİK BORÇLANMASI HER ZAMAN EMEKLİLİK TARİHİNİ ÖNE ÇEKMEZ
Soru: 23.06.1969 doğumluyum ve 02.10.1995 tarihinde sigorta başlangıcım görünüyor.
Toplamda 7912 gün sigortalılığım var ve üst limitten yatırıldı. Mart ­- Aralık 1994 tarihlerinde 9 aylık kısa dönem askerlik yaptım. Askerlik borçlanmasının emekliliğimin öne gelmesinde faydası oluyor mu? Eğer oluyorsa hangi oranda borçlanmayı tavsiye edersiniz? Ya da başka değerlendirilebilecek bir konu olabilir mi? (Levent Şahin)
Yanıt: Levent Bey, normalde 55 yaş, 5750 prim gününe tabisiniz. Kısa dönem askerlik yaptığınız için, askerlik süresini borçlanmanız sigorta başlangıç tarihinizi öne çekmez. Bazı kişiler açısından 1 günlük askerlik borçlanması bile emeklilik yaşını bir yıl öne çekebilir. Ancak, sizin emeklilik tarihinizin öne çekilebilmesi için 9 ay değil, 17 ay borçlanma
yapmanız gerekiyor. Bu da mümkün değil. Prim gününüz de yüksek olduğu için askerlik borçlanması yapmanıza gerek bulunmuyor.


Soru: 21.01.1967 doğumluyum. İlk sigorta girişim 07.04.1992. Sekiz ay askerliğimi 1990 Aralık – 1991 Temmuz aylarında yaptım. Askerliğimi borçlanırsam erken emekli olabilir miyim? Birkaç kez sorguladım ama 8 ay askerlik ödemesi erken emekli olmak için yetmiyor? Nedeni  ne olabilir?  (Hakan Dağhan)
Yanıt: Hakan Bey, emeklilik koşulları, işe giriş tarihine göre belirleniyor. Sizi ilgilendiren tarihlerde emeklilik koşulları şöyle:
24.11.1989 – 23.5.1991 tarihleri arasında işe giren erkek 25 yıl sigorta, 52 yaş ve 5525 güne tabi.
Sizin de işe başladığınız dönemi kapsayan 24.5.1991 - 23.11.1992 tarihlerinde işe girenler 25 yıl sigorta, 53 yaş ve 5600 prim gününe tabidir.
İşe girmeden önce yaptığınız 8 aylık askerlik süresinin tamamını borçlandığınızda işe başlama tarihiniz ancak 7 Eylül 1991 tarihine çekilebiliyor. Bu durumda da emeklilik koşullarınız değişmiyor.
Emeklilik yaşınızın 52’ye çekilebilmesi için 105 gün daha borçlanmaya ihtiyacınız bulunuyor ki, sizin böyle bir borçlanma hakkınız yok.
Bu durumda yapacağınız askerlik borçlanması size sadece prim gün sayınızı artırma olanağı sağlar. Bu nedenle şimdi borçlanmanıza gerek yok. İleride, emeklilik tarihiniz yaklaştığında prim gününüz eksik olursa, tamamlamak için borçlanma yapabilirsiniz.

30 NİSAN 2008 TARİHİNE DİKKAT

Soru: 2008’de BAĞ-KUR girişim var. 1999’da askere gittim, su anda 3700 günüm bulunuyor. Emekliliğe yakın SSK’ya geçerek ve askerlik borçlanması yaparak kaç yaşında ve hangi yıl emekli olabilirim? (Haydar Güç)
Yanıt: Haydar Bey, normal emeklilik bakımından 30 Nisan 2008 öncesi veya sonrasında işe giren BAĞ-KUR’lular 9000 prim günü ve 60 yaşa tabi. Eksik prim günüyle yaştan emeklilik için 30 Nisan 2008 öncesi ve sonrasında işe girenler 5400 gün prim yatırmak zorunda. 30 Nisan 2008 öncesi işe girenler 5400 prim günüyle 62 yaşında emekli olabilir.
30 Nisan 2008 sonrasında işe girenler ise 31 Aralık 2035 tarihine kadar 5400 günü tamamlarsa 63 yaşında emekli olabilir. 1 Ocak 2036 tarihinden sonra tamamlayanlar her 2 yılda 1 yaş daha geç emekli olur.
Doğum tarihinizi belirtmemiş olduğunuz için daha net bilgi veremiyorum, ama işe giriş tarihiniz 30 Nisan 2008 tarihinden sonra ise askerlik borçlanması yapmanızda fayda var.

EKSİK PRİM GÜNÜYLE BAĞ-KUR’DAN EMEKLİLİKTE KADEMELİ YAŞ

Soru: 10.11.1965 doğumlu annem 03.11.2000 tarihinde BAĞ-KUR’lu olarak işe başladı. İşyeri 31.08.2013 tarihinde kapandı. 30.08.2014’te SSK’dan sigortası başladı ve 30.04.2016 tarihinde de sigortası sona erdi. Toplam 5220 gün ödenmiş primi var. Ne zaman emekli olabilir? (Rüştü Altıntaş)

Yanıt: Rüştü Bey, annenizin BAĞ-KUR’dan normal emeklilik koşulları 9000 prim günü ile 58 yaştır. Eksik prim günüyle ise BAĞ-KUR’dan 5400 gün prim ödeme koşuluyla 60 yaşında emekli olabilir. İsteğe bağlı sigortaya 180 gün daha prim yatırdıktan sonra, 60 yaşını dolduracağı 2025 yılını beklemesi gerekir.
SSK’dan ise 4500 prim günü, 25 yıl sigorta koşuluyla 58 yaşında emekli olabilir. 25 yıl sigorta süresini 2025 yılında tamamlayabildiği için her iki durumda da 2025 yılından önce emekli olamaz. Ancak, SSK’dan emekli olabilmesi için, “son 7 yıl içinde en çok çalışılan statüde emekli olunur” kuralı gereği, SSK statüsündeki primlerinizi 1261 güne tamamlamanız gerekir ki, bu da 22 ay daha prim ödemeniz anlamına gelir. Sonuç olarak, anneniz isteğe bağlı sigortadan 180 gün daha prim ödemek ve 2025 yılına kadar beklemek suretiyle en kolay BAĞ-KUR’dan emekli olabilir.

SON 3.5 YIL SSK’DA ÇALIŞARAK 1 YIL ERKEN EMEKLİ OLABİLİRSİNİZ

Soru: Ağustos 1976 doğumluyum, SSK girişim 1995 Temmuz. 1999 yılında 240 gün askerlik yaptım. Banka sandıkları için ödenen dahil prim gün sayım 5.577 gün. Primlerim, banka çalışanı olduğum için tavandan ödendi. 2016 yılı aralık ayında işsiz kaldım, yeni iş kurup BAĞ-KUR’lu olmam gerekiyor. Emeklilik yaşım ve emeklilik maaşımda bir değişme olur mu, olursa nasıl olur? Eğer emeklilik maaşım ileride düşecekse düşmemesi için nasıl bir yol izlemem gerekir? (Murat Kartal)
Yanıt: Murat Bey, SSK'lı olarak 55 yaş, 5750 prim gününe tabisiniz. SSK'dan 2031'de emekli
olabilirsiniz. Askerlik borçlanması yapmanıza gerek yok. İşe girdikten sonra askere gitmiş
olduğunuz için askerlik borçlanması sigorta başlangıcınızı öne çekmez, sadece prim gününüzü artırmaya yarar ki, prim günü ihtiyacınız bulunmuyor.
BAĞ-KUR'dan devam ettiğiniz takdirde 9000 prim gününü tamamlamanız şartıyla 56 yaşında emekli olabilirsiniz.Emekli aylığınızın yüksek bağlanabilmesi için prime esas kazancınızı yüksek göstermelisiniz. Brüt asgari ücretin üç katı düzeyinde kazanç üzerinden prim yatırabilirseniz, emekli aylığınız artmaya devam eder.
56 yerine 55 yaşında emekli olabilmek için doğum tarihinize göre 2031 yılından geriye doğru 1261 gün önce SSK'ya geçiş yapmalısınız. Bu durumda bir yıl erken emekli olabilirsiniz.

--
---
Akblog.NET

1 yorum:

Yorumlarınız bizim için önemlidir. Konu hakkında sormak istediklerinizi yazabilirsiniz.

Ziyaretçi Sayısı