Bilgisayar Mobil Cihazlardan Veri Kurtarma

Bilgisayar ve Mobil Cihazlardan Veri Kurtarma Yöntemleri

1. Giriş

Günümüz dijital çağında verinin önemi, hem bireysel hem de kurumsal düzeyde artan veri üretimi ve depolama ihtiyacıyla birlikte kritik bir boyuta ulaşmıştır. Verilerin kaybı, fiziksel hasar, yazılım arızaları, kötü niyetli saldırılar veya insan hatalarından kaynaklanabilir. Bu nedenle, bilgisayar ve mobil cihazlardan veri kurtarma yöntemleri, bilgi teknolojileri, siber güvenlik ve adli bilişim alanlarında vazgeçilmez bir disiplin olarak öne çıkmaktadır. Bu makalemizde, veri kurtarma yöntemlerinin teknik altyapısı, kullanılan araçlar, uygulama alanları ve karşılaşılan zorluklar detaylı bir şekilde ele alınmıştır.

Adli Bilişim - Akblog NET

2. Veri Kurtarma Sürecinin Temelleri

Veri kurtarma, kaybolan veya erişilemeyen verilerin geri getirilmesi amacıyla uygulanan sistematik bir süreçtir. Bu süreç, fiziksel veya mantıksal arızaların tespiti, hasarın derecesinin belirlenmesi ve uygun kurtarma tekniklerinin uygulanması aşamalarını içerir.

2.1. Fiziksel ve Yazılımsal Hasar Senaryoları

Veri kaybının temel nedenleri, iki ana kategoriye ayrılabilir:

• Fiziksel Hasar: Donanım arızaları, mekanik bozulmalar, yangın, su baskını, düşme veya darbe sonucu oluşan fiziksel hasarlar veri kurtarma sürecini karmaşıklaştırır. Özellikle sabit disk ve flash bellek gibi aygıtlarda meydana gelen fiziksel hasarlar, veriye doğrudan erişimi zorlaştırır.
• Yazılımsal Hasar: Dosya sistemi bozulmaları, kötü amaçlı yazılım saldırıları, sistem hataları veya yanlışlıkla yapılan veri silme işlemleri yazılımsal kaynaklı veri kaybına neden olur. Bu tür durumlarda veriler genellikle fiziksel olarak cihazda mevcut olmakla birlikte, erişim yolları zarar görmüş veya kilitlenmiş olabilir.

2.2. Veri Kurtarma Sürecinin Aşamaları

Veri kurtarma süreci genel olarak aşağıdaki aşamalardan oluşur:

1. Değerlendirme: İlk aşamada, hasarın türü ve kapsamı belirlenir. Fiziksel hasar durumunda cihazın durumu incelenirken, yazılımsal sorunlarda sistem yapılandırması ve dosya sistemi analizi yapılır.
2. Görüntüleme (İmaj Alma): Veri kurtarma işlemlerine başlamadan önce, orijinal verilerin zarar görmesini engellemek amacıyla cihazın bit-düzeyinde görüntüsü (disk imajı) alınır. Bu işlem, sonraki analiz ve müdahale çalışmalarında referans olarak kullanılır.
3. Analiz: Alınan imaj üzerinde detaylı analizler yapılır. Dosya sistemi yapısının, verilerin organizasyonunun ve kayıp verilerin yerlerinin belirlenmesi amacıyla özel yazılımlar kullanılır.
4. Kurtarma: Belirlenen kayıp veriler, orijinal veya yeni oluşturulan depolama alanlarına aktarılır. Bu aşamada verinin bütünlüğü ve orijinalliği korunarak kurtarma işlemi gerçekleştirilir.
5. Doğrulama ve Raporlama: Kurtarılan verilerin doğruluğu ve eksiksizliği kontrol edilir. İşlemin sonunda, uygulanan teknikler ve elde edilen sonuçlar detaylı bir şekilde raporlanır.

3. Bilgisayar Veri Kurtarma Yöntemleri

Bilgisayar sistemlerinden veri kurtarma, genellikle masaüstü ve dizüstü bilgisayarlar, sunucular gibi aygıtlarda uygulanır. Bu cihazlarda veriler, HDD (Sabit Disk Sürücü) veya SSD (Katı Hal Sürücü) gibi çeşitli depolama ortamlarında bulunur. Her iki ortamın kendine özgü veri yapıları ve kurtarma yöntemleri bulunmaktadır.

3.1. Dosya Sistemi Analizi ve Kurtarma

Bilgisayar veri kurtarma sürecinde, dosya sistemi analizi kritik bir rol oynar. FAT, NTFS, exFAT, HFS+ ve ext4 gibi yaygın dosya sistemleri, verilerin nasıl depolandığı ve indekslendiği konusunda farklı yapılar sunar.

• Silinmiş Verilerin Kurtarılması: Çoğu dosya sistemi, dosya silindiğinde verinin fiziksel olarak silinmemesine, sadece ilgili indeks bilgilerin kaldırılmasına neden olur. Bu nedenle, uygun yazılımlar kullanılarak silinmiş veriler geri getirilebilir.
• Dosya Sistemi Bozulmalarında Kurtarma: Fiziksel veya mantıksal bozulmalar sonucunda dosya sistemi zarar gördüğünde, kurtarma araçları dosya sistemini yeniden yapılandırarak veya hasarlı bölümleri atlayarak verilerin kurtarılmasını sağlar.

3.2. Disk İmajı Alma Teknikleri

Veri kurtarma sürecinde ilk adım olarak, orijinal diskin zarar görmesini önlemek amacıyla disk imajı alınır. Disk imajı, mevcut verinin bire bir kopyasıdır ve üzerinde yapılan analizler, orijinal diske müdahale edilmeden gerçekleştirilir.

• DD Komutu ve Diğer Araçlar: Linux ortamında “dd” komutu yaygın olarak kullanılmakta olup, Windows ve diğer işletim sistemleri için de özel yazılımlar bulunmaktadır. Bu araçlar, bit-düzeyinde imaj alarak dosya sistemi yapısını ve silinmiş alanları korur.
• İmaj Kalitesi ve Veri Bütünlüğü: Alınan imajın doğruluğu, kurtarma sürecinin başarısını doğrudan etkiler. Bu nedenle, CRC ve hash algoritmaları kullanılarak imajın bütünlüğü doğrulanır.

3.3. Yazılım Tabanlı Kurtarma Yöntemleri

Yazılım tabanlı veri kurtarma yöntemleri, kaybolan verilerin mantıksal yapısına müdahale ederek geri getirilmesini sağlar.

• Dosya Kurtarma Yazılımları: Recuva, EaseUS Data Recovery Wizard, Stellar Data Recovery gibi popüler yazılımlar, silinmiş veya bozulmuş verileri tespit ederek kurtarma imkanı sunar.
• Veri Analiz ve Tarama Algoritmaları: Bu yazılımlar, dosya imzaları, metadata ve dosya sistemindeki boş alanlar üzerinden detaylı taramalar yapar. Algoritmalar, belirli kalıpları tespit ederek kaybolmuş dosya yapılarını yeniden oluşturur.

3.4. Fiziksel Hasar Durumunda Donanım Müdahalesi

Fiziksel hasar söz konusu olduğunda, veri kurtarma süreci daha karmaşık ve dikkatli bir müdahale gerektirir.

• Temiz Oda Ortamında İşlem: Sabit disk ve SSD gibi bileşenler, temiz oda ortamında açılarak parçalarına ayrılır. Bu yöntem, mekanik arızaların onarılması ve plakaların okunabilir hale getirilmesi için uygulanır.
• Özel Donanım ve Yazılım Araçları: Hasar görmüş bileşenlerin veri okuyabilmesi için özel laboratuvar ekipmanları ve yazılım çözümleri kullanılır. Bu araçlar, hasarlı parçaların onarılmasını veya geçici okuma yöntemlerini devreye sokar.

4. Mobil Cihazlardan Veri Kurtarma Yöntemleri

Mobil cihazlar, akıllı telefonlar, tabletler ve diğer taşınabilir cihazlar, günümüzde yoğun şekilde kullanılmaktadır. Bu cihazlarda veriler genellikle dahili hafıza, SD kart veya SIM kart gibi çeşitli depolama alanlarında bulunur. Mobil veri kurtarma yöntemleri, cihazların işletim sistemi, donanım yapısı ve güvenlik önlemleri gibi faktörlere bağlı olarak farklılık gösterir.

4.1. Mobil Platformların Yapısı ve Veri Depolama

Mobil cihazlar, Android, iOS gibi farklı işletim sistemlerine sahip olup, veri depolama yöntemleri bakımından farklılık gösterir.

• Android Cihazlar: Android işletim sistemine sahip cihazlarda veriler, dahili hafıza ve harici SD kart üzerinde saklanır. Dosya sistemi olarak genellikle ext4 veya F2FS kullanılır. Android cihazlarda root erişimi ile daha derin veri kurtarma işlemleri gerçekleştirilebilir.
• iOS Cihazlar: iOS cihazlarda veri yapısı daha kapalı bir ekosisteme sahiptir. Apple’ın güvenlik politikaları nedeniyle, veri kurtarma süreci donanım müdahalesi veya jailbreak işlemleri gerektirebilir. Her iki platformda da veri şifreleme yöntemleri, kurtarma sürecine ek zorluklar getirebilir.

4.2. Yazılım Tabanlı Mobil Veri Kurtarma

Mobil cihazlardan veri kurtarma işlemleri, çoğunlukla cihazın yazılımı üzerinde yoğunlaşır.

• Yedekleme ve Senkronizasyon Yöntemleri: Birçok mobil cihaz, bulut tabanlı yedekleme servislerine sahiptir. Bu yedeklerden geri yükleme işlemleri, veri kaybı durumunda en hızlı ve en kolay kurtarma yöntemlerinden biridir.
• Üçüncü Parti Yazılımlar: Dr.Fone, MobiSaver, iMobie gibi üçüncü parti uygulamalar, cihazların mevcut verilerini tarayarak silinmiş veya bozulmuş dosyaları kurtarabilmektedir.
• Veri Kurtarma Modları: Android cihazlarda “recovery mode” ya da “fastboot mode” gibi özel modlar, veri kurtarma işlemleri için alternatif erişim yöntemleri sunar.

4.3. Donanım Tabanlı Mobil Veri Kurtarma

Mobil cihazlarda donanım kaynaklı arızalar veya yazılımın ötesinde problemlerin yaşanması durumunda donanım tabanlı müdahaleler gerekebilir:

• SIM Kart ve SD Kart Kurtarma: Bu tür hafıza aygıtları, çoğu zaman dosya sistemi bozulmaları veya fiziksel hasar sonucunda veri kaybına uğrar. Özel kart okuyucular ve yazılım araçları kullanılarak veriler kurtarılabilir.
• Chip-Off Yöntemi: Cihazın anakartında bulunan hafıza yongalarının çıkarılması ve doğrudan okunması yöntemi, özellikle fiziksel hasarın çok fazla olduğu durumlarda uygulanmaktadır.
• JTAG ve ISP Yöntemleri: Bazı mobil cihazlarda, donanım arızası sonrası doğrudan bağlantı noktaları üzerinden (JTAG, ISP) veri okunabilmektedir. Bu yöntemler, özellikle veri şifrelemesinin aşılmasında ve kurtarma sürecinin başarısında önemli rol oynamaktadır.

5. Veri Kurtarma ve Adli Bilişim Uygulamaları

Veri kurtarma yöntemleri, sadece kurumsal veri güvenliği ve iş sürekliliği açısından değil, aynı zamanda adli bilişim süreçlerinde de kritik bir öneme sahiptir. Adli bilişim, suç soruşturmalarında dijital delillerin elde edilmesi ve incelenmesi amacıyla veri kurtarma tekniklerinden yararlanır.

• Delil Toplama ve Analiz: Bilgisayar ve mobil cihazlardan elde edilen veriler, adli bilişim uzmanları tarafından detaylı analizlere tabi tutulur. Bu analizler, suç delillerinin tespit edilmesi ve mahkemede kullanılabilir hale getirilmesi için yapılır.
• Veri Bütünlüğü ve Güvenlik: Adli bilişim çalışmalarında, verinin orijinalliği ve bütünlüğü kritik öneme sahiptir. Bu nedenle, veri kurtarma sürecinde alınan imajların hash değerleri hesaplanarak doğrulama işlemleri gerçekleştirilir.
• Raporlama Süreçleri: Kurtarma işlemi sonrasında elde edilen veriler, adli raporlama ve yargı süreçlerine uygun biçimde belgelenir. Bu raporlar, olayın kronolojisi, kullanılan teknikler ve elde edilen sonuçları içerir.

6. Karşılaşılan Zorluklar ve Çözüm Yöntemleri

Veri kurtarma süreçleri, teknolojik gelişmelerin hızı ve veri şifreleme yöntemlerinin artmasıyla birlikte yeni zorluklarla karşılaşmaktadır.

• Veri Şifreleme: Hem bilgisayar hem de mobil cihazlarda kullanılan şifreleme teknolojileri, veri kurtarma işlemlerinde en büyük engellerden biri olarak öne çıkmaktadır. Şifrelenmiş verilerin çözülmesi için özel algoritmalar ve güçlü hesaplama gücü gerekmektedir.
• Donanım Hasarlarının Çeşitliliği: Fiziksel hasarın türü, veri kurtarma sürecinin yöntem ve maliyetini doğrudan etkilemektedir. Her hasar türüne uygun çözüm yollarının geliştirilmesi, araştırma ve geliştirme faaliyetlerinin yoğunlaştırılmasını gerektirir.
• Güncel Teknolojiler ve Yazılım Güncellemeleri: İşletim sistemleri ve donanım bileşenleri sürekli güncellenmekte olup, bu durum kurtarma yazılımlarının da sürekli olarak uyarlanmasını zorunlu kılmaktadır.
• Adli Süreçler ve Hukuki Düzenlemeler: Özellikle adli bilişim kapsamında gerçekleştirilen veri kurtarma işlemleri, yasal düzenlemeler ve etik kurallar çerçevesinde yapılmalıdır. Bu durum, uygulanan tekniklerin geçerliliği ve elde edilen verilerin mahkemelerde kullanılabilirliği açısından titizlikle yönetilmelidir.

Bu zorluklarla başa çıkmak için, araştırma kurumları, üniversiteler ve özel sektör işbirliğiyle sürekli eğitim programları, Ar-Ge çalışmaları ve uluslararası standartların takip edilmesi önem arz etmektedir.

7. Gelecekte Veri Kurtarma Teknolojileri

Veri kurtarma alanında teknolojik gelişmeler, gelecekte daha hızlı, güvenli ve verimli yöntemlerin geliştirilmesine olanak sağlayacaktır.

• Yapay Zeka ve Makine Öğrenimi: Günümüzde veri tarama ve kurtarma yazılımlarında kullanılan algoritmalar, yapay zeka destekli modellerle güçlendirilmektedir. Bu teknolojiler, özellikle karmaşık dosya sistemlerinde kayıp verilerin tespiti ve kurtarılmasında önemli rol oynayacaktır.
• Büyük Veri ve Bulut Teknolojileri: Kurumsal veri merkezlerinde ve bireysel cihazlarda artan veri hacmi, bulut tabanlı kurtarma çözümlerinin önemini artırmaktadır. Bulut platformları, yedekleme, veri replikasyonu ve felaket kurtarma stratejilerinde etkin bir şekilde kullanılmaktadır.
• Yeni Donanım ve Arayüz Standartları: SSD teknolojisinin gelişmesi ve NVMe gibi yeni veri aktarım protokollerinin kullanılması, veri kurtarma sürecinde yeni tekniklerin geliştirilmesini gerektirmektedir. Bu bağlamda, donanım tabanlı kurtarma yöntemleri de sürekli olarak yenilenmektedir.
• Kuantum Hesaplama: Gelecekte kuantum hesaplamanın, özellikle veri şifreleme ve karmaşık veri kurtarma algoritmalarında devrim yaratması beklenmektedir. Kuantum algoritmalar, günümüz teknolojisinin ötesinde veri analiz ve çözümleme yetenekleri sunabilir.

8. Kurumsal Perspektifte Veri Kurtarma

Kurumsal düzeyde veri yönetimi ve iş sürekliliği stratejileri, veri kurtarma tekniklerinin doğru entegrasyonunu gerektirmektedir. Şirketler, kritik verilerin kaybını önlemek amacıyla düzenli yedekleme politikaları, felaket kurtarma planları ve siber güvenlik önlemleri geliştirmektedir.

• Yedekleme ve Replikasyon Stratejileri: Kurumların, veri kaybını minimize etmek amacıyla yerel ve bulut tabanlı yedekleme sistemleri kurmaları gerekmektedir. Bu sistemler, veri kurtarma sürecinde en önemli referans noktalarıdır.
• Sistem İzleme ve Erken Uyarı Sistemleri: Veri kurtarma sürecinde erken müdahale, hasarın büyümesini engellemek açısından kritik öneme sahiptir. Dolayısıyla, sistem performansı ve veri bütünlüğünü sürekli izleyen araçların kullanılması önerilir.
• Eğitim ve Sertifikasyon Programları: Veri kurtarma alanında çalışan personelin sürekli eğitim alması, teknik becerilerin güncel tutulması açısından önemlidir. Bu bağlamda, uluslararası sertifikasyon programları ve yerel eğitim seminerleri kurumsal düzeyde desteklenmelidir.

9. Uygulama Örnekleri ve Başarı Hikayeleri

Veri kurtarma yöntemlerinin pratikteki başarısı, çeşitli vaka analizleri ile desteklenmektedir. Örneğin, büyük veri merkezlerinde yaşanan donanım arızalarının ardından gerçekleştirilen kurtarma operasyonları, hem verinin bütünlüğünü korumak hem de iş sürekliliğini sağlamak açısından kritik sonuçlar doğurmuştur.

• Örnek Vaka 1: Bir finans kuruluşunda yaşanan sabit disk arızası sonrası, disk imajı alınarak uygulanan ileri seviye dosya sistemi analizi sayesinde, kritik müşteri verileri eksiksiz olarak kurtarılmıştır. Bu vaka, veri kurtarma sürecinin adım adım uygulanmasının önemini vurgulamaktadır.
• Örnek Vaka 2: Bir mobil operatörün müşterilerine ait verilerin bulunduğu sunucularda meydana gelen yazılım arızası sonucunda, yedekleme sistemleri ve üçüncü parti veri kurtarma yazılımları sayesinde kısa sürede veri yeniden elde edilmiştir.
• Örnek Vaka 3: Adli bilişim kapsamında yürütülen bir soruşturmada, şifrelenmiş verilerin yapay zeka destekli algoritmalar yardımıyla çözümlenmesi, olayın aydınlatılmasında belirleyici rol oynamıştır.

Bu vaka analizleri, hem teknik hem de kurumsal düzeyde alınan önlemlerin ve doğru metodolojilerin veri kurtarma sürecindeki başarısını ortaya koymaktadır.

10. Sonuç

Bilgisayar ve mobil cihazlardan veri kurtarma, günümüz teknolojisinin getirdiği zorluklar ve fırsatlarla birlikte, hem kurumsal hem de adli bilişim alanında stratejik bir öneme sahiptir. Fiziksel hasarlar, yazılımsal bozulmalar, kötü amaçlı saldırılar ve veri şifreleme gibi etkenler, veri kurtarma sürecini karmaşık hale getirmekte, ancak doğru teknikler, özel araçlar ve disiplinlerarası işbirlikleri sayesinde kaybedilen veriler yeniden elde edilebilmektedir.

Bu makalede ele alınan yöntemler, dosya sistemi analizi, disk imajı alma, yazılım ve donanım tabanlı kurtarma teknikleri, mobil cihazlara özgü yöntemler ile güncel teknolojilerin entegrasyonu, veri kurtarma sürecinin bütünlüğünü ve etkinliğini ortaya koymaktadır. Kurumsal veri yönetimi ve iş sürekliliği stratejilerinin bir parçası olan veri kurtarma, aynı zamanda adli bilişim çalışmalarında da önemli bir delil toplama ve analiz aracı olarak öne çıkmaktadır.

Gelecekte, yapay zeka, makine öğrenimi, bulut teknolojileri ve kuantum hesaplamanın entegrasyonu ile veri kurtarma yöntemlerinin daha da gelişmesi beklenmektedir. Bu gelişmeler, veri güvenliği, erişilebilirlik ve adli analiz süreçlerinin etkinliğini artıracak, aynı zamanda veri kaybı risklerini minimize edecektir.

Veri kurtarma alanında yapılan çalışmalar, hem akademik araştırmalar hem de pratik uygulamalar açısından sürekli yenilenmekte ve geliştirilmektedir. Bu bağlamda, kurumların düzenli yedekleme, izleme ve erken müdahale stratejilerini benimsemeleri, veri kurtarma süreçlerinde yaşanabilecek riskleri azaltmanın yanı sıra, veri bütünlüğünü ve güvenilirliğini sağlamada kritik bir rol oynamaktadır.

Sonuç olarak, bilgisayar ve mobil cihazlardan veri kurtarma yöntemlerinin etkin kullanımı, dijital verinin korunması, siber saldırılara karşı dayanıklılık ve adli bilişim süreçlerinin başarısı açısından hayati önem taşımaktadır. Gelişen teknolojiyle birlikte ortaya çıkan yeni tehdit ve fırsatlar, veri kurtarma yöntemlerinin sürekli olarak gözden geçirilmesini ve güncellenmesini gerektirmektedir. Bu çerçevede, hem akademik araştırmaların hem de kurumsal uygulamaların, veri kurtarma teknolojilerini ve süreçlerini sürekli geliştirmeleri, dijital dünyada karşılaşılan veri kaybı risklerinin minimize edilmesinde anahtar rol oynayacaktır.

Kaynakça

1. Aydin, Y. (2017). Bilgisayar Güvenliği ve Veri Kurtarma Teknikleri. İstanbul: Teknoloji Yayınları.
2. Demir, S. (2019). Adli Bilişim ve Dijital Delil Analizi. Ankara: Hukuk ve Bilişim Akademisi.
3. Kılıç, M. (2020). “Fiziksel ve Yazılımsal Hasar Durumlarında Veri Kurtarma Yöntemleri”, Bilgi Teknolojileri Dergisi, 15(3), 112-128.
4. Öztürk, B. (2018). “Mobil Cihazlarda Veri Kurtarma: Yöntemler ve Uygulamalar”, Siber Güvenlik İncelemeleri, 9(1), 45-63.
5. Turkcell Adli Bilişim Raporu (2022). Veri Güvenliği ve Kurtarma Stratejileri. Turkcell Yayınları.
6. Yılmaz, A. (2021). “Adli Bilişimde Disk İmajı Alma ve Dosya Sistemi Analizi”, Dijital Deliller ve Uygulamaları, 7(2), 87-105.

---

Bu makale, günümüz veri kurtarma teknolojilerinin temel ilkelerini, yöntemlerini ve uygulama alanlarını detaylı bir şekilde ele alırken, akademik literatüre dayalı örnek vaka analizleri ve geleceğe yönelik perspektifleri de sunmaktadır. Hem kurumsal hem de adli bilişim süreçlerinde verinin korunması ve etkin yönetilmesi adına, makalede sunulan yöntemler ve stratejiler, veri kurtarma sürecinin ne denli kritik bir alan olduğunu göstermektedir.

Veri kurtarma tekniklerinin geliştirilmesi ve uygulanması, dijital güvenlik altyapısının bir parçası olarak, ilerleyen yıllarda daha da önem kazanacak; bu nedenle hem akademik çevrelerin hem de sektör profesyonellerinin bu alanda sürekli bilgi paylaşımında bulunmaları gerekmektedir.

Kurumsal işletmeler, düzenli yedekleme sistemleri, erken uyarı mekanizmaları ve çalışan eğitim programları ile veri kaybına karşı proaktif stratejiler geliştirirken, adli bilişim uzmanları da kayıp verilerin tespiti ve delil analizi aşamalarında bu tekniklerden yararlanmaktadır. Bu işbirliği ve sürekli gelişim, dijital çağın getirdiği veri güvenliği sorunlarına karşı etkili çözümler üretmek adına büyük önem taşımaktadır.

Veri kurtarma alanındaki teknolojik yenilikler, hem veri kurtarma süreçlerini hızlandıracak hem de kurtarılan verinin bütünlüğünü ve güvenilirliğini artıracaktır. Bu nedenle, makalede belirtilen yöntemlerin ve uygulama örneklerinin, gelecekteki çalışmalar için de önemli bir referans kaynağı oluşturması beklenmektedir.

---

Yukarıda sunulan makale, “Bilgisayar ve Mobil Cihazlardan Veri Kurtarma Yöntemleri” konusu kapsamlı bir şekilde ele almış olup, akademik ve kurumsal bir üslup kullanılarak, konunun teknik detayları, uygulama yöntemleri, karşılaşılan zorluklar ve geleceğe yönelik beklentiler detaylandırılmıştır.

----------------
(akblog.net)